Panie dziękuję Ci że stworzyłeś świat piękny i bardzo różny (...)
pozwól o Panie
żebym rozumiał innych ludzi inne języki inne cierpienia
a nade wszystko żebym był pokorny (...)

ZBIGNIEW HERBERT   
MODLITWA PANA COGITO   
foto_b1foto_b2foto_b3
 

Adam Cz. Dobroński (red.), Historia Białegostoku, Białystok 2012.

histbial-okladka_malaTakiej publikacji jeszcze nie było. „Historia Białegostoku" to pierwsze tak pełne opracowanie dziejów miasta, od momentu jego powstania aż do 2011 roku. Redaktorem naukowym prawie 700-stronicowej, bogato ilustrowanej, książki jest Adam Czesław Dobroński, a autorami poszczególnych tekstów: Daniel Boćkowski, Adam Czesław Dobroński, Marek Kietliński, Ireneusz Kryński, Andrzej Lechowski, Piotr Łapiński, Józef Maroszek, Antoni Oleksicki, Artur Pasko, Joanna Sadowska, Urszula Stankiewicz, Alina Sztachelska-Kokoczka, Jan Tęgowski i Wiesław Wróbel. To znakomita książka dla tych wszystkich, którzy interesują się historią Białegostoku, napisana przystępnym językiem, zawierająca mnóstwo faktów oraz ciekawostek z każdej epoki w dziejach miasta.

Do kupienia we wszystkich większych księgarniach internetowych, np. Gandalf oraz w księgarni im. Bolesława Prusa w Warszawie.

Polska Agencja Prasowa o "Historii Białegostoku" (kliknij)

Omówienie "Historii Białegostoku" w "Kurierze Porannym" z 28 stycznia 2012 r. (kliknij)

TVP Białystok o "Historii Białegostoku" (kliknij)

Gazeta Wyborcza o "Historii Białegostoku" (kliknij)



poczatki_osadnictwa_24_maly poczatki_osadnictwa_24_11_3_maly poczatki_osadnictwa_24_2_maly
1547-1692_z_wyimkami-1_maly 1547-1692_z_wyimkami-12_maly 1547-1692_z_wyimkami-24_maly
1708_95_calosc_36_maly 1708-95_calosc_35_maly 1708-95_calosc_109_maly

 

 

 

 

 

 

 

 


1864-39-35_maly 1864-39-36_maly
1864-39-44_maly 1939-44_z_nowymi_wyimkami-29_maly
1939-44_z_nowymi_wyimkami-31_maly 1939-44_z_nowymi_wyimkami-43_maly

Aż trudno uwierzyć, że ukazał się ten obszerny tom dziejów Białegostoku. Od niepamiętnego czasu trwały dyskusje, zbierano zespoły autorów, sporządzano konspekty, a efektu końcowego brakowało. Wprawdzie wydano historię Białegostoku w wersji popularnonaukowej, doczekaliśmy się kilku albumów, systematycznie pojawiają się też przewodniki, foldery oraz różnego rodzaju prace, odnoszące się do wybranych epok i wydarzeń, to jednak długo wypadło czekać na monografię miasta na miarę jego wielkości i znaczenia. Obecna zrodziła się po ustaleniach wydawcy z władzami miasta. Trzeba jednak było działać szybko, wręcz eksperymentować. W założeniu miała to być monografia od założenia Białegostoku po współczesność, uwzględniająca wyniki najnowszych badań, dopuszczająca zarazem odmienność formy i stylu w poszczególnych rozdziałach. Odeszliśmy od wzorca pracy, pisanej wedle wspólnych standardów, przetrawionej starannie i ujednoliconej przez redaktorów, ułożonej na podobieństwo klocków. To miała być pozycja solidna merytorycznie, ale przystępnie napisana, atrakcyjna graficznie, zachęcająca czytelnika do lektury i do zastanowienia się nad losami miasta. I tak się właśnie stało.
Zachęcam zatem do lektury, trzeba bowiem znać przeszłość miasta rodzinnego, stolicy regionu, szybko rozwijającego się centrum Polski północno-wschodniej, otwartego dawniej i obecnie na kontakty z sąsiadami. Tym, którzy mniej dotychczas zaznajomili się z historią Białegostoku, wyjaśnię pokrótce, że miasto nad Białą (Białką) przeszło skomplikowaną ewolucję: od siedziby magnackiej w województwie trockim Wielkiego Księstwa Litewskiego, poprzez „Wersal Polski" Jana Klemensa Branickiego i „Manchester Północy", do stolicy województwa w II RP, z dwoma powiatami kresowymi (Grodno i Wołkowysk). Dramatyczne były lata dwu okupacji, sowieckiej i niemieckiej oraz długiego oporu zbrojnego przeciwko zniewoleniu po II wojnie światowej. To miasto, które dawniej i dziś różni się bardzo od innych, jest nowoczesne, ale z enklawami dawności, świadome tradycji wielu narodowości i wyznań, pięknie położone, wyjątkowo gościnne. Trzeba poznać historię Białegostoku, by zrozumieć jego współczesny koloryt, dokonania i ambicje. Historia zaś, to nie tylko fakty, daty i nazwiska. W tej monografii wyjątkowo dużo uwagi poświęcili autorzy warunkom życia mieszkańców, często tekst nabiera charakteru reportażu, odwołuje się do anegdot. Warto też przyjrzeć się zdjęciom, zajrzeć do ramek, a odszukiwanie wybranych wątków ułatwiają, umieszczone na marginesach, wypisy.
Na zakończenie jeszcze słów kilka o autorach. Większość z nich pracuje w Instytucie Historii i Nauk Politycznych Uniwersytetu w Białymstoku, są jednak i osoby z muzeum, archiwum, służb konserwatorskich, seniorzy i młodzi, nie tylko mieszkający na stałe w Białymstoku. Miło mi dodać, że wykazali się także entuzjazmem oraz spolegliwością. Tylko dzięki temu, przy ofiarnej postawie głównego inicjatora, Andrzeja Kalinowskiego, mogła powstać ta osobliwa monografia.


ADAM CZESŁAW DOBROŃSKI, WSTĘP

 

Projekt i wykonanie magicGate.pl